dinsdag 16 mei 2017

Contextualisatie - aansluiten bij leefwerelden...


Met leerlingen van HAVO 2 hebben we samen twee verhalen vergeleken: de toespraak van Petrus aan joden in de tempel en de toespraak van Paulus in Athene aan polytheïsten en filosofen. Een boeiende exercitie. Al vlug ontdekten we dat het gaat om ‘aansluiten’, ofwel contextualisatie. In een schema gaat dat er als volgt uitzien.
Bron
Handelingen 3
Handelingen 17
Spreker
Petrus, apostel voor de joden
Paulus, apostel voor heidenen
Plaats
Jeruzalem (centrum joodse religie)
Athene (centrum Griekse filosofie)
Toehoorders
Joden
Heidenen
Aanleiding
Petrus en Johannes hebben een kreupele man genezen
Paulus spreekt bij de synagoge en de markt over de opstanding
Boodschap
Jezus is opgestaan! Geloof in Hem geeft leven, overvloed en geluk.
Jezus is de Rechter van hemel en aarde. Hij beoordeelt uw leven en wilt dat u zich bekeert van uw slechte leven.
Wat zegt Hij over God?
God heeft Zijn zoon gestuurd
God heeft al door de profeten gesproken. God heeft Jezus opgewekt uit de dood. God spreekt nu nog tot hen en roept op tot bekering
God is de schepper van hemel en aarde. Hij heeft geen tempel en offers nodig van óns. Hij geeft ons alles wat wíj nodig hebben. God heeft Jezus aangesteld als rechter.
Bewijsmateriaal
Genezing van de kreupele
Boeken van de profeten
Sterven en opstanding van Jezus!
Gezaghebbende bronnen
Mozes en de profeten
Griekse Filosoof Aretus: “Wij zijn goddelijk gemaakt”

Moeite met…
Joden hebben moeite om te erkennen dat Jezus de Messias is. Denken dat “de tempel is onze redding” (bijgeloof) of “Wij zijn de enigen die bij God horen” (hoogmoed)
Heidenen hebben moeite met het geloof in de opstanding. Vele Grieken denken “You only live once” (Epicurus) of “Blijf dicht bij jezelf” (Stoa).
Reactie
Velen geloven
Apostelen worden gevangen 
Sommigen geloven
Anderen spotten

Uit deze verhalen blijkt dat de apostelen aansluiten bij de achtergrond van de toehoorders. Zo gebruikt Petrus allemaal voorbeelden uit de profetenboeken, die de Joden voor waar erkennen. En Paulus gebruikt juist voorbeelden uit de Griekse taal en cultuur die deze heidenen begrijpen. Beiden komen in hun toespraak terecht bij de kern: Jezus is de Opgestane, die levensreddende kracht heeft om zowel Joden als heidenen tot de orde te roepen.
We begrijpen nu nog beter hoe Paulus aan de gemeente van Korinthe schrijft: Immers, de ​Joden​ vragen om een teken en de Grieken zoeken wijsheid; 23wij echter prediken ​Christus, de Gekruisigde, voor de ​Joden​ een struikelblok en voor de Grieken een dwaasheid. 24Maar voor hen die geroepen zijn, zowel ​Joden​ als Grieken,prediken wij Christus, de kracht van God en de wijsheid van God.” (1 Kor 1:22-24).

Doorgeven betekent aansluiten. Aansluiten bij de belevingswereld van de mensen. Dit is geen garantie dat het ook geloofd wordt. Aansluiten mag gebeuren in het besef dat God door zijn Geest werkt. En dat het Evangelie met Gods kracht en met Gods wijsheid wordt verkondigd. Hij staat garant voor de oogst die volgt! 

dinsdag 18 april 2017

Jezus leeft - Koning voor altijd!


Veel psalmen van David spreken over het lijden van David en de Zoon van David. Maar bij het lezen van de psalmen na Pasen viel me op hoeveel er gesproken wordt over de heerlijkheid van Zijn koninkrijk. Spreekt David niet tè groots over zijn koningschap? Laten we eens zien wat het oplevert als we de Psalmen in ons Bijbelrooster zien als voorzeggingen van Jezus’ koningschap. En als je zelf wilt proberen - lees de Psalmen nog eens door! Zeker weten dat je er nog meer tegenkomt! 

Psalm
Koningschap van David?!
Vervulling in Jezus – de zoon van David!!
16:10, 11
“Want u zult mijn ziel in het graf niet verlaten, U laat niet toe dat Uw Heilige ontbinding ziet. U maakt mij het pad ten leven bekend; overvloed van blijdschap is bij Uw aangezicht…”
Natuurlijk spreekt David over zijn God die zelfs uitkomsten tegen de dood belooft. Maar pas bij de Heere Jezus wordt werkelijk vervuld dat ‘zijn lichaam niet ontbindt, maar bewaard wordt tot de opstanding’. Jezus de Opgestane!
17:8,9
“Bewaar mij als Uw oogappel, verberg mij onder de schaduw van Uw vleugels voor de goddelozen die mij verwoesten, voor mijn doodsvijanden die mij omsingelen.”
Net als David mogen al Gods vrienden weten dat we beschermd worden. Maar dit alles dankzij Jezus – Gods geliefde Zoon die niet alleen Gods oogappel, maar zelfs het ‘stralende beeld van God Zélf’ is.  
18:5,6 en 8, 10
“Banden van de dood hadden mij omvangen… Banden van het graf omringden mij….”
“Toen daverde en beefde de aarde… hij boog de hemel en daalde neer…”
De opstanding van de Heere Jezus ging gepaard met een aardbeving. Een flitsende engel vanuit de hoogte daalde neer. Jezus steeg uit het graf. Zijn opstandingskracht redt ook ons in alle  omstandigheden!
20:7
“Nu weet ik dat de HEERE zijn gezalfde verlost! Hij zal hem verhoren uit zijn heilige hemel, met machtige daden van heil door zijn rechterhand.”
Deze psalm is een gebed voor de koning. Zijn koningschap wordt door de HEERE beschermd. Jezus’ gerechtigheid krijgt instemming vanuit de hemel. Hij staat op. Laten we dicht bij Jezus blijven – in Hem krijgen we goddelijke bescherming en hulp!
21:5 -7
“Leven heeft hij van U verlangd en U hebt het hem gegeven, lengte van dagen, eeuwig en altijd. Groot is zijn eer… Want U stelt hem voor eeuwig tot grote zegen.”
Veel zonen van David hebben lang geregeerd. Bijv. Salomo, maar ook Josia en Hizkia. Maar geen van hen heeft ‘eeuwig’ geregeerd. Behalve Jezus – dé nakomeling bij uitstek!
22:28
“Alle einden van de aarde zullen eraan denken en zich tot de HEERE bekeren: alle geslachten van de heidenvolken zullen zich voor Uw aangezicht neerbuigen. Want het koningschap is van de HEERE, Hij heerst over de heidenvolken.”
Hierin weerklinkt wat Jezus uitriep: “Mij is alle macht in hemel en op aarde gegeven.” (Mt 28:18). Of denk aan wat Johannes op Patmos zag gebeuren: “Het Lam Dat geslacht is, is het waard om de kracht te ontvangen, en rijkdom, wijsheid, sterkte, eer, heerlijkheid en dankzegging.” (Op. 5:12).
23:2
“De HEERE is mijn Herder.”
Zoals God zich openbaarde aan Mozes als Jahweh (‘Ik zal zijn die ik zal zijn’), openbaart Jezus zich als precies dezelfde Goede Herder.
24:8
“Wie is deze Koning der ere? De HEERE, sterk en geweldig, de HEERE, geweldig in de strijd.”
Als Johannes in een visioen (Op19:11-21) Jezus ziet, wordt Hij Getrouw en Waarachtig genoemd. Hij voert het leger aan , waarmee hij de heidenvolken onder de voet loopt. Hij draagt een bijzondere naam: “Koning der koningen en Heere der heren.”  Met alle respect voor koning David – maar hier kon hij niet aan tippen!  


dinsdag 11 april 2017

Exodus 2.0

De Joodse leiders willen Jezus doden; maar niet op het feest van pascha. En tóch gebeurt dit! Hoe arrangeert Jezus de omstandigheden zo dat Hij op dít feest juist zijn leven geeft? Heeft dit ons iets te zeggen? We kijken vooral naar de betekenis van de Exodus uit Egypte en naar de liederen die het Joodse volk al eeuwen zingt, psalm 113-116.

Bevrijding en verbond
De bevrijding uit Egypte betekent bevrijding van de slavernij. Het volk trekt de woestijn in en de HEERE (JHWH) sluit een verbond met dit volk. Voortaan is ze Zíjn bijzondere volk. Geroepen om Gods wetten na te leven en zijn offers uit te voeren. Deze vrijheid en dankbaarheid worden elk jaar gevierd bij het pascha. Elke vader slacht een lam (verwijst naar bloed dat beschermt) in de tempel, en men eet bij de sedermaaltijd[1] ongezuurde broden (verwijst naar haastig vertrek) en bittere saus (verwijst naar bittere slavernij). Tijdens de maaltijd gaan vier bekers wijn rond: de beker van de heiliging, van de plagen, van de dankzegging en van de lofprijzing.
                Juist bij deze derde beker, die van de verlossing of dankzegging stelt Jezus een nieuw verbond in. Hij breekt het brood in stukken en legt uit “dit is mijn Lichaam” tot verlossing van de wereld uit de zonde. En als hij de derde beker opneemt, zegt hij “Dit is mijn bloed dat voor velen vergoten wordt tot vergeving der zonden.” Redde het bloed van het lam in Egypte de mensen van de doodstraf, dan redt het bloed van Jezus mensen van de dood. Dat Jezus op het pascha stierf is dus niet zomaar! Hij wilde iets nieuws duidelijk maken. Er breekt met mijn dood een nieuw verbond aan: bevrijding uit slavernij van zonde en leven dankzij het Lam van Golgotha!

Psalmen
De Psalmen 113-118 worden traditioneel gezongen bij dit feest. Psalm 114 zingt “toen Israël uit Egypte trok…” en psalm 115 roept “De doden zullen de HEERE niet prijzen… maar wíj zullen de HEERE loven.”  Maar als psalm 116 klinkt, klinkt het lijden van Jezus ons van elke regel tegemoet.
“Banden van de dood hadden mij omvangen, angsten van het graf hadden mij getroffen.”
“De HEERE bewaart de eenvoudigen, ik was uitgeteerd, maar Hij heeft mij verlost.”
“Ik zal de beker van het heil heffen en de Naam van de HEERE aanroepen.”
“Kostbaar is in de ogen van de HEERE de dood van Zijn gunstelingen.”
Het moet voor de Heere Jezus een heftige en bijzondere ervaring zijn geweest. Hij zingt over zichzelf en zijn discipelen hebben het nauwelijks door. Ook weten ze nog niet hoe binnen een jaar Psalm 117 waarheid wordt, waarin staat “Looft de HEERE, alle heidenvolken, prijs Hem, alle natiën.”  Helder klinkt daarin Gods plan om de wereld te redden. Niet alleen het volk Israël, maar alle natiën van de wereld mogen delen in het heil van Israëls God.
                Tenslotte zal psalm 118 diepe inhoud krijgen bij de kruisiging. Jezus wordt als “de steen die de bouwers verworpen hadden, maar tot een hoeksteen wordt.” (vs 22) De echo van de intocht op de ezel klinkt door als ze zingen “Gezegend wie komt in de Naam van de HEERE!” (vs 26) Dat de discipelen het toen nóg niet begrepen? Helder is in elk geval dat je ogen gesloten kunnen blijven voor de bijzondere betekenis van Jezus’ dood. Maar dat de Bijbel er duidelijk over is, moge duidelijk zijn.

Conclusie
Het plan van de leiders gaat niet door. Jezus is immers de leider. Hij besluit te gaan op Zijn tijd. Hij blijkt daarin de HEERE te zijn die de geschiedenis leidt naar Zijn wil.




[1] Zie voor uitleg van de huidige praktijk van Messias belijdende joden  http://www.kerkenisrael.nl/vrede-over-israel/voi49-2b.php?sw=935&sh=934

maandag 10 april 2017

De koning en het ezelsveulen

Een groot deel van het Evangelie is gewijd aan Jezus’ laatste dagen voor de kruisiging. Wat er op die dagen gebeurt, lijken toevallige gebeurtenissen, maar zijn ze dat ook? Jezus rijdt op een geleend ezelsveulen de stad Jeruzalem binnen. Waarom een ezel? En waarom juist op deze dag? We zullen zien dat Hij heel bewust twee profetieën over de komende Messias vervult. Zo is Hij geen toevallige passant in deze wereld, maar een koning die zelfbewust zijn weg gaat.
Het dorpje Bethfagé, een dag na de sabbath. Een ezelin met veulen staan vastgebonden aan een hek, als plotseling twee mannen aan komen lopen. Voor de verbaasde ogen van de eigenaar knopen ze het touw los van het hek. Als hij geschrokken vraagt wat ze willen, zeggen ze: “De Rabbi heeft ze nodig.”
De discipelen begrijpen de bedoeling. Zij leggen hun mantels op het veulen en zetten Jezus op de ezelin. Mensen breken takken van palmbomen en zwaaien ermee, alsof ze een koning binnenhalen. Ook maken ze een loper van jassen en takken op de grond, waarover het ezelsveulen loopt. En Jezus, hij maakt geen bezwaar. Het lijkt bij zijn Koninklijke werk op aarde te horen. De Heiland der wereld heeft dit met een bedoeling gedaan: de mensen moeten zien dat de voorzeggingen over de Messias ook werkelijk uitkomen. Jezus’ daden bewijzen zodoende zijn identiteit. We zullen twee voorzeggingen bekijken.
Voorzegging van het ezelsveulen
Zacharia was een profeet die Israël hoopvolle woorden toesprak bij de herbouw van de tempel. In één van zijn boodschappen zegt hij: “Verheug u zeer, dochter van Sion, Juich, dochter van Jeruzalem. Zie uw Koning zal tot u komen, rechtvaardig, en Hij is een Heiland, arm, en rijdend op een ezel, op een ezelsveulen, het jong van een ezelin.” (Zach. 9:9). De volgelingen van Jezus, en ongetwijfeld ook de Farizeeën moeten geweten hebben wat erop volgde: “Hij zal vrede verkondigen aan de heidenvolken. Zijn heerschappij zal zijn van zee tot zee, van de rivier de Eufraat tot aan de einden van de aarde.”
De koning die op een ezelin de stad binnenrijdt zal dus regeren met vrede. Heidenvolken zullen geen oorlog meer voeren. Vandaar dat de menigte uitzinnig van blijdschap wordt en zich afvraagt: ‘Krijgen we in Jezus deze koning van vrede’?  
Voorzegging van de koning
De mensenmassa begint vervolgens ook Psalm 118 te scanderen. En heel bijzondere psalm in de tijd van het Joodse Pascha met daarin een voorzegging van de reddende koning (Messias). Jeruzalem raakte rond Pascha overvol. Uit alle delen van de wereld kwamen zij in Jeruzalem de bevrijding uit Egypte vieren. Bij de sedermaaltijd zong men de Psalmen 113-118. En deze laatste psalm beschrijft een overwinningsintocht van het leger van Israël. De overwinning is behaald en de koning wordt geëerd. Op alle feestgangers slaat nu de vonk over en zij beginnen Jezus als koning te begroeten: ‘Gezegend wie komt in de Naam van de HEERE!’.
Voor de goede luisteraar zal er echter nog véél meer hebben meegeklonken. En zeker voor Jezus. Wie anders dan Hij kon zeggen “Ik zal niet sterven, maar leven” (vs 17) of ook ‘de steen die de bouwers verworpen hadden, is tot een hoeksteen geworden’. (vs 22) en is Jezus niet de deur ‘door wie de rechtvaardigen binnengaan.’ (vs 20). Deze uitroepen van het volk weerspiegelen een groot verlangen naar een rechtvaardige koning. Echter, niemand van deze mensen had verwacht dat Jezus’ overwinning dóór de dood op Golgotha heenging. En vele mensen hebben hem enkele dagen later als een ongemakkelijke steen verworpen. Ze ergerden zich aan Hem.
Opnieuw is het Pascha. Alle joden in de wereld zullen vandaag (10 april 2017) hun kinderen vertellen over de uittocht uit Egypte. Samen zullen ze deze week zingen de Psalmen 113-118. Zullen zij ook iets zien van Jezus? Het is alsof zij nog eeuwen achter de vervulling aanlopen, of hebben we de nieuwste vervulling nog te verwachten: Jezus die wederkomt, met koninklijke majesteit en waardigheid. Laten wij blijven kijken naar Jezus: dan zien we een koning die bewust uitvoert wat voorzegd was. Een koning die te vertrouwen is. Een koning die vrede verkondigt en uitdeelt!


woensdag 22 maart 2017

Opnieuw leren vasten

Vasten
Wat is vasten? Wat is vasten en waarom zou je het doen?
Vooraf twee bedenkingen:

Voeding is een probleem geworden
Vasten in consumptiemaatschappij waarin we meer eten dan nodig is.
135 kilo eten per jaar per persoon weggegooid. Overgewicht is serieus probleem geworden. Tussen 1981-2015 is overgewicht gestegen van 30% naar 46% bij mannen en bij vrouwen van 24%-40%.[1] Een simpele rekensom komt dan uit op ongeveer dat een aantal van 7 miljoen mensen aan overgewicht lijdt! Daarbij komt nog dat het aantal eetstoornissen zich in 30 jaar heeft verdubbeld.  En dan…  kijk eens naar de hongersnood in Afrika #20mln slachtoffers. En wat dacht je van het programma #het familiediner waar mensen bewust bij elkaar aan tafel gezet worden om relaties goed te maken.

Voeding heeft alles met God te maken. We zeggen niet voor niets “Geef ons heden ons dagelijks brood”. Om ons lichaam te onderhouden. Volk Israël kreeg voeding uit de lucht #manna. Het leerde hen omhoog te kijken naar God. De Joodse traditie kent een mooi zegengebed bij het eten: “Gezegend bent u, HEER onze God, Koning van het heelal, die het brood van de aarde doet groeien.”

Vasten is Gods oplossing voor onze tijd
Geen wedstrijd
Vasten is geen wedstrijdje niet-eten & Vasten is geen vermageringskuur of diëtiste.
Vasten is bedoeld om je relatie met God te verdiepen en te verbreden.
Wel kwaliteit
Een mooie tijd is de 40-dagen tijd; 40 dagen om te vasten, gedurende een periode van 46 dagen tussen as-woensdag en Pasen. Dit is vooral een katholiek gebruik, maar wordt ook door protestanten gebezigd. Vasten van vlees, wijn en sterke drank, luxe producten. Op zondag wordt er gezamenlijk gegeten. Doel is altijd om je op God te richten.
Geen populariteit
Vasten is net zo impopulair als het spreken over berouw, bekering en gebed. Wie heeft het nog over berouw over zonden, bekering van begane zonden en tijd nemen voor gebed?  Dit is het beste bewijs dat we het vasten weer moeten invoeren!
Wel noodzakelijkheid
Nergens in de Bijbel vinden we de opdracht waarin staat hoe je moet vasten. Wél dát er gevast moet worden. Bij belangrijke beslissingen, bij rouw, bij verootmoediging na begane zonden of bij levensbelangrijke gebeurtenissen.
·         Esther
o   vast en bidt drie dagen en nachten om onheil over haar volk af te wenden.
o   Als je vast ben je lichamelijk slap. Je vernedert je. Maar je laat God aan het werk gaan. Na drie dagen leidt God haar leven tot redding van Zijn volk.
·         Daniël
o   Vast op bijzondere manier: wil het voedzame eten: vlees, wijn en boter niet hebben: richt zich op groente en water!
o   Bidt driemaal per dag en spit de Bijbel door op zoek naar beloften van God.


Tijd zoeken met God. Wat staat jou in de weg?
-          Ik-gerichtheid: Games, SocialMedia      à richt je op God met vasten en bidden
-          Lichamelijke verlangens die verlangens naar God verminderen: veel eten en drinken, luxe eten en drinken, eten weggooien, oppeppende middelen  à Richt je op Gods woord om vervulling te ontvangen.
-          Klagen en ontevredenheid – à Richt je op God en wees dankbaar!
-          Geestelijke armoede – à belijdt je zonden en ongevoeligheid!

Praktisch:  gebruik de goede vrijdag als een dag bij uitstek om te vasten.
Vasten is zeggen: van u is de kracht en de heerlijkheid tot in der eeuwigheid.

Waarom zouden we vasten?
Wayne Grudem: “vasten…”
1
… vergroot het gevoel van nederigheid en afhankelijkheid van de Heere.
2
… geeft meer tijd voor gebed
3
… opofferen van luxe goederen stimuleert ons hele leven aan God op te offeren
4
… is een goede oefening in zelfdiscipline
5
… maakt ons geestelijk en mentaal alerter op Gods’ aanwezigheid
6
… dringt aan tot ernst en noodzaak in gebed.
Verschillende doelen worden door Wayne Grudem genoemd in zijn Systematic Theology. Hij onderscheidt er zes.

Bijbelse voorbeelden
Juist in de bijbel wordt meerdere keren over vasten gesproken, hoewel zonder duidelijke ‘handleiding’. Blijkbaar werd die verondersteld duidelijk te zijn. Wel hekelt Jezus de praktijk van de farizeeërs die opzienbarend vastten om door de mensen gewaardeerd te worden. Dit is duidelijk een verkeerd gebruik van het vasten. Hieronder geeft ik een overzicht van Bijbelverzen waarin over vasten gesproken wordt. Uit dit overzicht blijkt dat er altijd een aanleiding is om te vasten: ziekte, doodsgevaar, zonde of rouw.


Vasten in OT als onderdeel van gebed en verootmoediging.
Persoon
Aanleiding
Tekst
Israël en Samuël
Belijdenis van zonden / afleggen van afgoderij / aanroepen van de HEERE
1 Samuel 7
Judeeërs
Rouw om dood van Saul en zijn zonen
2 Samuël 1
David
Vast en bidt bij doodsgevaar van zieke kind
2 Samuël 12
Josafath
Vast en bidt bij oorlogsdreiging
2 Kron 20
Ezra
Verootmoediging om bescherming tijdens lange reis #een dag
Ezra
Israël
Verootmoediging vanwege openbare zonden
Nehemia 9:1
Esther
Vasten en bidden in doodsgevaar #drie dagen/nachten
Esther 4:3
Joden
Vasten en bidden om bescherming van leven van Esther
Esther 4:16
Volk Israël
Verootmoediging bij voorlezen van de wet #dag
Jeremia 36:6
Darius
Rouw om verkeerd genomen besluit  #nacht
Daniël 6:19
Daniël
Vasten en bidden om de beloften van God
Daniël 9:3
Volk Israël
Vasten en bidden om natuurrampen
Joël 1
Ninevieten
Vasten en bidden om zonden te belijden
Jona 3:5
Volk Israël
Rouw om de verwoesting van de tempel #vaste tijden
Zacharia 8



Een verkeerd en dwaas gebruik van vasten vinden we ook in OT en NT
Persoon
Aanleiding
Tekst
Izébel
Laat inwoners van Jizreël vasten om daarna Naboth te laten berechten; goddeloos en onrechtvaardig plan
1 Koningen 21
Saul
Laat alle soldaten vasten om vijanden helemaal te achtervolgen
1 Samuël 14
Volk Israël
Vasten en bidden wel, maar houden er oneerlijke, onrechtvaardige levenswandel op na!
Jesaja 58